VİRANŞEHİRİN BELEDİYE TARİHİ

Viranşehir Hit: 10837 / Yorum: 0 / 20 Ekim 2020 20:17
VİRANŞEHİRİN BELEDİYE TARİHİ
-A +A

Belediyecilik yerel yönetimlerde ilk akla gelen en önemli kuruluştur. Sizlere İlk önce kısacada olsa Osmanlı dönemindeki belediyecilik oluşumuna değineceğim, Sonrada Cumhuriyet dönemi ile birlikte şehrimiz Viranşehir’in belediyecilik tarihine ve belediye Reislerine değineceğim. Osmanlıda Tanzimat Fermanı ilan edilinceye kadar gerçek anlamda bir Belediyecilik yoktu. Şehrin bazı ihtiyaçlarını gidermekten kadılar ve vakıflar sorumluydu. Zaten bu vakıfları da kadı denetler kadı görevlendirirdi. Kadı bulunduğu ilin kaza, nahiye, köylerin hem mülki amiri hem yargıç hem de kolluk işlerinin sorumlusu idi. Narh, fiyat tespiti vergilendirme gibi işlemlerin tek sorumlusuydu kadı. Kadılar idaresi 1855 yılına kadar devam etmiş. 3-Kasım 1839 yılında Tanzimat Fermanı ilan edilmesiyle Türk tarihide batılılaşmanın ilk adımları atılmaya başlanmış, Askeri, mülki ve hukuki değişimlerle birlikte,1855 yılında ilk meclis olan meclisi mebus an tarafından İstanbul için Şehremaneti adıyla bir Belediye örgütü kurulması sağlanmış. Örgütün idaresine şehremini adlı yüksek memurlar atanmıştır. 1877 tarihinde Dersaadet idareyi belediye nizamnamesi kabul edilerek tüm vilayetlerde şehremaneti adıyla belediyeler kurulmuş ve Cumhuriyete kadarda böyle söre gelmiş. Cumhuriyetin Osmanlıdan devraldığı yerel yönetim kuruluşları gerçek anlamda yerel yönetimlerin görev yetkilerini yerine getirecek durumda değildi. Bu nedenle 1930 tarihinde 1580 sayılı Belediyeler yasası çıkarıldı, tek parti döneminde çıkarılan bu yasayla ilk seçimli belediye sistemine geçilmiş 1930 tarihinde çıkarılan 1580 sayılı belediyeler yasasıyla. Belediyeler yasaya göre yapılan seçimlerde, belediye meclisi için azalar seçilir bu azalarda kendi aralarından birini reis olarak seçerdi. Bu sistem 1961’e kadar böyle devam etmiş. 9 Temmuz 1961 de kabul edilen 1961 anayasası kabul edilince Belediye başkanları ayrı meclis üyeleri ayrı seçilmeye başlandı bu sistemde günümüze kadar devam etmekte olan sistemdir. Gelelim biz kendi mevzumuza yani Viranşehir’in belediyesine. Viranşehir’de 1904 yılında belediyenin kurulduğu söylenmekte 1904’ü başlangıç olarak alırsak, 1904 öncesinden 1922 yılına kadar Viranşehir idaresi Hamidiye Alayları Komutanı Miralay İbrahim Paşanın idaresinde olduğunu biliyoruz. O zaman Viranşehir Belediyesi idaresini belirleyenin İbrahim Paşa olduğu açık İbrahim Paşada kendi hizmetinde görevli bir şahsı atamış olsa gerek, ta Cumhuriyete kadar. Cumhuriyette 1930’lara kadar Osmanlıdan devir aldığı yasaya göre atama yasasıyla yürütmüş. Tek parti hükümetleri atamalarda ya kaymakam ya Hükümet tabibi ya da şehir eşreflerinden birini atardı. 3- Nisan 1930’da kabul edilen 1580 sayılı kanuna istinaden 1930’larda yapılan seçimler de açık seçim gizli sayım olduğundan, çok partili seçimlere kadar tek partinin parti şefleri şehrin eşreflerinden istediğini atamış olması ihtimali kuvvetli bir ihtimal. Yukarıda belirtiğim sistemleri dikkate alırsak Viranşehir’de gerçek anlamda belediye seçimlerinin çok partili sisteme geçişte uygulandığını söyleye biliriz. Çok partili sisteme 1945 tarihinde geçilmiş gerçek anlamda 14-Mayıs 1950 seçimlerinde gizli oy açık tasnif olarak uygulanmıştır. Şimdi Viranşehir Belediyesini Tanzimat’tan bu yana 5 evre olarak ele alabiliriz.1-İbrahim Paşa dönemi 1904 – 1922, 2- Osmanlı yasasıyla cumhuriyet dönem 1923- 1930, 3- Tek parti dönemi, 1930 - 1950 4- Çok partili dönem 1950 – 1961, 5- 1961 Anayasasına göre doğrudan Belediye Başkanı secimi ve günümüze kadar olan dönem. Biz şimdi bu beş evrede reislik yapan hemşerilerimizin kimler olduğuna bakalım. İsimler belediyede oluşturulmuş bir listeden ve aşağıda isimlerini yazacağım değerli insanlarımızın beyanlarına göre yazılmıştır. 1.EVRE İbrahim paşa dönemi 1-Ahmet Recep Tarih yok 2-Mustafa Akyürek 1916-1920 2.EVRE Osmanlı yasasıyla Cumhuriyet dönemi. 1-Halil Recep 1920-1924 2- Halil recep 1924-1929 3- Hacı Hıdır Toprak Hacı Hıdır Toprak tarih yok. 3. EVRE 1-Şeyh Muhammet Bubo (Sabri Şıhalıoğlunun babası) 1930 – 1936- 2-Hacı Ali Öztop 3- Hıdır Umar 4- Sabri Tekiner. Tarih yok. 4. EVRE 1-Kemal Tepret 1949- 1952 2- Sabri Tekiner tarih yok 3- Vahit Küçükbayrak 1956 1957 3-Kemal Tepret 1957 – 1959 4- Sabri Şıhanlıoğlu 1959 1960 5- Osman Görkan (Kaymakam) 27-Mayıs 1960 6- Hüseyin Aydemir 7- Selim Taşkın 1960 1963 5. EVRE 1961 anayasasıyla günümüze kadar. 1-Süphi Öztop 1963 – 1965 İlk Belediye başkanı olarak seçilir. Ailevi bir sorun nedeniyle yerine 1965 1968 yıllarında Hasan Taylan Vekâleten bakar. 2- Aslan Şıhanlıoğlu 1968 1970 Aslan Şıhanlıoğlu 11 Nisan 1970 tarihinde vefat etmesiyle 1971 ara seçimine kadar Hadi Öztürk vekâleten bakar. 1971 ara secimde 2- Hasan Taylan seçilir 1971 – 1973 yılları. 3-Muharem Şıhanlıoğlu 1973 1977 4- Mustafa Keleşabdioğlu 1977 – 1980 12 Eylül Faşist darbesi olduğundan görevden alınır. 5- 12 Eylül darbe dönemi Mustafa Emiroğlu (Kaymakam) Ali Bilir (Kaymakam) . 6- 12 Eylül sonrası ilk seçim 25 Mart 1984’te yapılır Muharrem Şıhanlı oğlu yeniden seçilir. 7- Halil Keleşabdioğlu 1989 1994 Halil Keleşabdioğlu 1994 1999 tekrar seçilir. 8- Emrullah Cin 1999 - 2004 Emrullah Cin seçilir. 9 - 2004 2009 Leyla Güven 2009 Leyla Güven Ceza alınca yerine Vekâleten Mehmet Burun 2009 – 10 - 2014 Emrullah Cin 2014 – 2017 Kayım ataması başlar Ömer Çimşit kaymakam 2017 – 2018- Ömer Derici Kaymakam 2018- 2019 11 - 2019 Salih Ekinci seçilir halen görevde Belediyemizde ne yazık ki arşiv tutulmamış yani yazıl bir belge yok yazılan isimler halen yaşamakta olan değerli Viranşehirli hemşerilerimiz sözlü beyanına dayanılarak oluşturulmuş. Bana bu belgeyi hazırlamada emeği gecen başta Ali Adnan Küçükbayrak, Remzi Taylan, Sırrı Savaş, Hıdır Çakar ve Aslan Şıhanlıoğlu arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunarım.
 
19-10- 2020 Hasan GÖNÜLLÜ

Facebook'ta paylaş butonu
Print
Yorum Yap
Yorumunuz
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

Facebook Yorumları
Benzer Haberler
Viranşehir
İSİMLENDİRİLEN CADDE VE SOKAKLARIMIZ

İSİMLENDİRİLEN CADDE VE…

18:52 - 1 Aralık 2020
Viranşehir
İÇİŞLERİ BAKANI SOYLU, KORONAVİRÜS GENELGESİNE TEREDDÜTSÜZ UYULMASI TALİMATI VERDİ

İÇİŞLERİ BAKANI SOYLU,…

23:59 - 24 Kasım 2020
Viranşehir
VİRANŞEHİRİN KANAYAN YARASI

VİRANŞEHİRİN KANAYAN YARASI

21:01 - 14 Kasım 2020
Viranşehir
VİRANŞEHİRİN BELEDİYE TARİHİ

VİRANŞEHİRİN BELEDİYE TARİHİ

19:14 - 3 Kasım 2020
Viranşehir
VİRANŞEHİRİN EYÜP ABİSİ

VİRANŞEHİRİN EYÜP ABİSİ

23:40 - 11 Ekim 2020
Viranşehir
MAHALLİ BASIN

MAHALLİ BASIN

14:48 - 2 Ekim 2020
Dikkat Çekenler
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Anket

Sayfalar
Duyurular
Linkler
Arşiv
Günlük Gazeteler
Oku
Ziyaretçi Defteri
Hava Durumu
Hava Durumu
Yükleniyor...